De Ontwarring van de Ziel

Ik begin het prachtige boek Nachttrein naar Lissabon van Pascal Mercier, München, 2004 te lezen. In het eerste deel geraakt Gregorius, het hoofdpersonage in de ban van een Portugese vrouw. In zijn vroege zoektocht probeert hij haar taal te begrijpen en vindt hij in een vertrouwde boekhandel het merkwaardig, oud en vergeeld boek Um ourives das palavras geschreven door Amadeu Inácio de Almeida Prado, Lissabon, 1975.

De eerste zinnen die Gregorius te horen krijgt zijn de aanvang van een leven dat zonet alles had veranderd.

Diezelfde zinnen zijn de reden waarom ik deze apotheose schrijf, luister…

Van de duizenden ervaringen die wij opdoen, brengen we er hoogstens één ter sprake, en dan ook die ene alleen maar toevallig en zonder de zorgvuldigheid die de ervaring verdient. Tussen al die verzwegen ervaringen zitten diegene verborgen die ons leven ongemerkt zijn vorm, zijn kleur en zijn melodie geven. Wanneer we ons, als archeologen van de ziel, over die schatten buigen, ontdekken we hoe verwarrend ze zijn. Het onderwerp van onze beschouwing weigert stil te staan, de woorden glijden af op wat we beleefd hebben en uiteindelijk staan louter tegenstrijdigheden op papier. Lang heb ik geloofd dat dat een tekortkoming was, iets wat overwonnen moest worden. Tegenwoordig denk ik dat het anders in elkaar steekt: dat de erkenning van de verwarring de koninklijke weg is naar het begrijpen van die vertrouwde en toch raadselachtige ervaringen. Dat klinkt vreemd, ja eigenlijk absurd, dat weet ik. Maar sinds ik de zaak zo zie, heb ik het gevoel voor de eerste keer wakker en levend te zijn.

Velen in dit vertwijfelde leven mijnen naar goud om hun zakken te vullen, naar bekendheid in een verloren wereld, naar eeuwig nalatenschap om aan de dood te ontsnappen. 

Ik wil de duizenden ervaringen ontginnen; als een mijnwerker graven naar het verborgene, naar het absurde wat zich in de donkere krochten van mijn bewustzijn afspeelt. De vorm van mijn wezen leren kennen om zo mijn ziel te ontwarren.    

Leave a comment